یا علی

اسامى و القاب حضرت مهدى (عج)

مرحوم ثقة الاسلام نورى در بیان اسماء شریفه امام عصر ( علیه السلام ) ، با استناد به آیات و روایات و كتب آسمانى پیشین و تعبیرات راویان و تاریخ نگاران تعداد یكصد و هشتاد و دو اسم و لقب براى حضرت مهدى ( علیه السلام ) ذكر می كند و مدعى است كه در این مقام ، از استنباط هاى شخصى و استحسان هاى غیر قطعى خوددارى نموده است كه در غیر این صورت چندین برابر این اسماء و القاب ، قابل استخراج از كتب مختلفه بود . كه از آن جمله است : محمّد ، احمد ، عبداللّه ، محمود ، مهدى ، برهان ، حجّت ، حامد ، خلف صالح ، داعى ، شرید صاحب ، غائب ، قائم ، منتظر و ... .

كنیه هاى آن حضرت عبارتند از : ابوالقاسم ( هم كنیه پیامبر ( صلى الله علیه و آله وسلم ) ) ، ابوعبداللّه ، اباصالح كه مرحوم نورى ابو ابراهیم ، ابوالحسن و ابوتراب را نیز از كنیه هاى ایشان شمرده است .
در اینجا به ذكر پاره اى عناوین و صفات كه در ضمن زیارت هاى مختلفه و ادعیه مربوط به حضرت مهدى (عجل الله فرجه الشریف ) مورد تصریح قرار گرفته است اشاره داریم ، با این امید كه دقّت و تأملى در آنها ، ما را با شئونات مختلفه آن بزرگوار آشنا ساخته و مقاماتى را كه غالبا از لسان معصومین ( علیهم السلام ) در ضمن این دعا ها و زیارت ها براى امام دوازدهم (عج) بر شمرده شده برایمان روشن تر سازد .
قابل ذكر اینكه تمام این عناوین و اوصاف بطور خاص در مورد حضرت مهدى (عج) وارد گردیده ، اگر چه بسیارى از آنها در مورد سایر امامان بزرگوار اسلام ( علیهم السلام ) نیز می تواند مصداق داشته باشد .
دیگر اینكه ، آنچه ذكر می شود نه به ادّعاى اسم یا لقب آن حضرت ، بلكه به عنوان بهرهورى از تعابیر موجود در نصوص زیارت و دعاست ، اعم از اینكه واژه اى مفرد یا جمله اى توصیفى باشد .

بقیّة اللّه : باقیمانده خدا در زمین .
خلیفة اللّه : جانشین خدا در میان خلایق .
وجه اللّه : مظهر جمال و جلال خدا ، سمت و سوى الهى كه اولیاى حق رو به او دارند .
باب اللّه : دروازه همه معارف الهى ، درى كه خدا جویان براى ورود به ساحت قدس الهى ، قصدش می كنند .
داعى اللّه : دعوت كننده الهى ، فرا خواننده مردم به سوى خدا ، منادى راستین هدایت الى اللّه .
سبیل اللّه : راه خدا ، كه هر كس سلوكش را جز در راستاى آن قرار دهد سر انجامى جز هلاكت نخواهد داشت .
ولى اللّه : سر سپرده به ولایت خدا و حامل ولایت الهى ، دوست خدا .
حجة اللّه : حجّت خدا ، برهان پروردگار ، آن كس كه براى هدایت در دنیا ، و حساب در آخرت به او احتجاج می كنند .
نور اللّه : نور خاموشى ناپذیر خدا ، ظاهر كننده همه معارف و حقایق توحیدى ، مایه هدایت رهجویان .
عین اللّه : دیده بیدار خدا در میان خلق ، دیدبان هستى ، چشم خدا در مراقبت كردار بندگان .
سلالة النّبوّة : فرزند نبوّت ، باقیمانده نسل پیامبران .
خاتم الاوصیاء : پایان بخش سلسله امامت ، آخرین جانشین پیامبر ( صلى الله علیه و آله وسلم ) .
علم الهدى : پرچم هدایت ، رایت همیشه افراشته در راه اللّه ، نشان مسیر حقیقت .
سفینة النّجاة : كشتى نجات ، وسیله رهایى از غرقاب ضلالت ، سفینه رستگارى .
عین الحیوة : چشمه زندگى ، منبع حیات حقیقى .
القائم المنتظر : قیام كننده مورد انتظار ، انقلابى بی نظیرى كه همه صالحان چشم انتظار قیام جهانى اویند .
العدل المشتهر : عدالت مشهور ، تحقق بخش عدالت موعود .
السیف الشاهر : شمشیر كشیده حق ، شمشیر از نیام بر آمده در اقامه عدل و داد .
القمر الزّاهر : ماه درخشان ، ماهتاب دلفروز شب هاى سیاه فتنه و جور .
شمس الظلاّم : خورشید آسمان هستى ظلمت گرفتگان ، مهر تابنده در ظلمات زمین .
ربیع الأنام : بهار مردمان ، سر فصل شكوفایى انسان ، فصل اعتدال خلایق .
نضرة الأیّام : طراوت روزگار ، شادابى زمان ، سرّ سرسبزى دوباره تاریخ .
الدین المأثور : تجسّم دین ، تجسید آیین بر جاى مانده از آثار پیامبران ، خود دین ، كیان آیین ، روح مذهب .
الكتاب المسطور : قرآن مجسّم ، كتاب نوشته شده با قلم تكوین ، معجزه پیامبر در هیئت بشرى .
صاحب الأمر : دارنده ولایت امر الهى ، صاحب فرمان و اختیاردار شریعت .
صاحب الزمان : اختیار دارِ زمانه ، فرمانده كل هستى به اذن حق .
مطهّر الأرض : تطهیر كننده زمین كه مسجد خداست ، از بین برنده پلیدى و ناپاكى از بسیط خاك .
ناشر العدل : برپا دارنده عدالت ، بر افرازنده پرچم عدل و داد در سراسر گیتى .
مهدى الامم : هدایتگر همه امّتها ، راه یافته راهنماى همه طوایف بشریت .
جامع الكَلِم : گردآورنده همه كلمه ها بر اساس كلمه توحید ، وحدت بخش همه صف ها .
ناصر حق اللّه : یاریگر حقِ خدا ، یاورِ حقیقت .
دلیل ارادة اللّه : راهنماى مردم به سوى مقاصد الهى ، راه بلد و راهبر انسان ها در راستاى اراده خداوند .
الثائر بأمر اللّه : قیام كننده به دستور الهى ، بر انگیخته به فرمان پروردگار ، شورنده بر غیر خدا به امر خدا .
محیى المؤمنین : احیاگر مؤمنان ، حیاتبخش دل هاى اهل ایمان .
مبیر الكافرین : نابود كننده كافران ، درهم شكننده كاخ كفر ، هلاك كننده كفار .
معزّ المؤمنین : عزّت بخش مؤمنان ، ارزش دهنده اهل ایمان .
مذلّ الكافرین : خوار كننده كافران ، درهم شكننده جبروت كفر پیشگان .
منجى المستضعفین : نجات دهنده مستضعفان ، رهایى بخش استضعاف كشیدگان .
سیف اللّه الّذى لاینبو : شمشیر قهر خدا كه كندى نپذیرد .
میثاق اللّه الّذى أخذه : پیمان بندگى خدا كه از بندگان گرفته شده .
مدار الدهر : مدار روزگار ، محور گردونه وجود ، مركز پیدایش زمان .
ناموس العصر : نگهدارنده زمان ، كیان هستى دوران .
كلمة اللّه التامه : كلمه تامّه خداوند ، حجّت بالغه الهى .
تالى كتاب اللّه : تلاوت كننده كتاب خدا ، قارى آیات كریمه قرآن .
وعد اللّه الّذى ضمنه : وعده ضمانت شده خدا ، پیمان تخلف ناپذیر الهى .
رحمة اللّه الواسعة : رحمت بی پایان خدا ، لطف و رحمت بی كرانه پروردگار رحمت گسترده حق .
حافظ اسرار رب العالمین : نگهبان اسرار پروردگار ، حافظ راز هاى ربوبى .
معدن العلوم النبویّه : گنجینه دانش هاى پیامبرى ـ خزانه معارف نبوى .
نظام الدین : نظام بخش دین .
یعسوب المتقین : پیشواى متقین .
معزّ الاولیاء : عزت بخش یاران .
مذلّ الأعداء : خوار كننده دشمنان .
وارث الانبیاء : میراث بر پیامبران .
نور ابصار الورى : نور دیدگان خلایق .
الوتر الموتور : خونخواه شهیدان .
كاشف البلوى : بر طرف كننده بلا ها .
المعد لقطع دابر الظلمه : مهیّا شده براى ریشه كن كردن ظالمان .
المنتظر لاقامة الأمت و العوج : مورد انتظار براى از بین بردن كژی ها و نادرستی ها .
المترجى لازالة الجور و العدوان : مورد آرزو براى بر طرف كردن ستم و تجاوز .
المدّخّر لتجدید الفرائض و السنن : ذخیره شده براى تجدید واجبات و سنن الهى .
المؤمّل لاِحیاء الكتاب وحدوده : مورد امید براى زنده ساختن دوباره قرآن و حدود آن .
جامع الكلمة على التقوى : گرد آورنده مردم بر اساس تقوى .
السبب المتصل بین الأرض و السماء : واسطه بین آسمان و زمین ، كانال رحمت حق بر خلق .
صاحب یوم الفتح و ناشررایة الهدى : صاحب روز پیروزى و بر افرازنده پرچم هدایت .
مؤلف شمل الصلاح و الرضا : الفت دهنده دل ها بر اساس رضایت و درستكارى .
الطالب بدم المقتول بكربلا : خونخواه شهید كربلا .
المنصور على من اعتدى علیه و افترى : یارى شده علیه دشمنان و افترا زنندگان .
المضطرّ الّذى یجاب اذا دعى : پریشان و درمانده اى كه چون دعا كند دعایش مستجاب شود .

منبع:http://www.vefagh.co.ir